Hà Nội xem xét thu phí sử dụng vỉa hè để kinh doanh

Hà Nội đang nghiên cứu đề xuất cho phép sử dụng tạm thời một phần vỉa hè để kinh doanh với mức phí dao động từ 20.000 đến 45.000 đồng/m²/tháng tùy từng khu vực. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước thay đổi lớn trong cách quản lý và khai thác không gian đô thị tại Thủ đô.

Theo phương án đề xuất, các quận trung tâm như Hoàn Kiếm, Ba Đình hay Đống Đa có thể áp dụng mức phí cao nhất do sở hữu giá trị thương mại lớn, mật độ kinh doanh cao và lưu lượng người qua lại đông đúc.

Vỉa hè Hà Nội từ lâu đã là “mặt bằng kinh doanh”

Không chỉ là nơi dành cho người đi bộ, vỉa hè tại Hà Nội nhiều năm qua còn trở thành không gian mưu sinh của hàng nghìn hộ kinh doanh nhỏ.

Từ:

• Quán trà đá
• Hàng ăn sáng
• Quầy bán đồ ăn vặt
• Quán cà phê nhỏ
• Điểm trông giữ xe

… tất cả đều tận dụng vài mét vuông phía trước cửa nhà để tạo doanh thu mỗi ngày.

Đặc biệt tại khu vực phố cổ hay các tuyến phố đông dân cư, giá trị thương mại của phần diện tích vỉa hè đôi khi không thua kém mặt bằng bên trong cửa hàng.

Vì sao đề xuất này gây chú ý?

Trong nhiều năm, Hà Nội liên tục triển khai các chiến dịch xử lý lấn chiếm lòng đường, vỉa hè nhằm đảm bảo mỹ quan đô thị và không gian cho người đi bộ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy:

• Nhu cầu kinh doanh trên vỉa hè vẫn rất lớn
• Nhiều hộ dân phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn thu này
• Một số tuyến phố gần như hình thành “kinh tế vỉa hè” đặc trưng

Chính vì vậy, thay vì cấm hoàn toàn, thành phố đang tính đến hướng quản lý có thu phí và cấp phép cụ thể.

45.000 đồng/m²/tháng có thực sự rẻ?

Nhiều ý kiến cho rằng mức giá này tương đối thấp nếu so với giá thuê mặt bằng tại trung tâm Hà Nội.

Ví dụ:

Điều này đồng nghĩa chỉ với vài trăm nghìn đồng mỗi tháng, nhiều hộ kinh doanh có thể sở hữu phần không gian phía trước cửa hàng một cách hợp pháp.

Cơ hội cho kinh doanh nhỏ lẻ nhưng áp lực cho đô thị?

Ở góc độ tích cực, đề xuất này có thể:

• Tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho kinh doanh vỉa hè
• Giảm tình trạng lấn chiếm tự phát
• Tăng nguồn thu ngân sách
• Hỗ trợ hộ kinh doanh nhỏ

Tuy nhiên, nhiều người cũng lo ngại:

• Vỉa hè có thể tiếp tục bị thu hẹp
• Người đi bộ gặp khó khăn hơn
• Nguy cơ mất mỹ quan đô thị nếu quản lý lỏng lẻo

Bài toán lớn nhất vẫn là quy hoạch và kiểm soát thực tế sau khi triển khai.

Không chỉ là câu chuyện vài chục nghìn đồng

Đề xuất cho thuê vỉa hè không đơn giản là vấn đề thu phí.

Nó phản ánh cách Hà Nội đang tìm hướng cân bằng giữa:

• Quản lý đô thị
• Sinh kế người dân
• Nhu cầu kinh doanh
• Không gian công cộng

Nếu được triển khai hợp lý, đây có thể trở thành mô hình mới cho kinh tế đô thị tại Hà Nội trong tương lai. Nhưng nếu thiếu kiểm soát, bài toán vỉa hè có thể tiếp tục trở thành vấn đề gây tranh cãi như suốt nhiều năm qua.